03.02.2022 Perşembe

STRESLE BAŞA ÇIKMA YÖNTEMLERİ

Stres, bireyi harekete geçirmek için motivasyonu sağlayan bir duygudur. Normal bir seviyede stres, gerekli ve sağlıklıdır ancak yoğun stres, bireyi olumsuz yönde etkiler. Peki bu yoğun stres ile nasıl baş edebilirsiniz? Stresli durumlarda ne yapabilirsiniz?




Kanadalı endokrinoloji uzmanı doktor Hans Selye tarafından 1956 yılında ilk kez bahsedilen stres kelimesi, bireyin içinde bulunduğu durumun kişide fiziksel, biyolojik ve psikolojik rahatsızlık olarak ortaya çıkması şeklinde ifade edilir. Hayat yolculuğunda stres yaşabileceğimiz iç ve dış olmak üzere birçok unsurla karşı karşıyayız. Bazen isteyerek bazen de istemeyerek strese maruz kalabiliyoruz. Stresin kelime anlamına baktığımızda Latince’de “estrictia”, Fransızca’da “estree” karşımıza çıkmaktadır ve bu kelimelerin ‘zorlanma, gerilme, baskı’ anlamlarını çağrıştırdığını görüyoruz (Kaba, 2019). Hayatta karşımıza çıkan her zorlukta beynimizin ‘fight vs. flight’ adıyla ya kaçmaya çalıştığını ya da savaşmayı seçtiğini ve bununla birlikte bir yaklaşım benimsediğimizi farkederiz. Kaçmayı seçtiğimiz durumda strese yenik düştüğümüzü ve biz her ne kadar kaçtığımızı düşünsek de gittiğimiz yerlere stresimizi de götürdüğümüzün farkında değilizdir. Çünkü düşünsel olarak stres kaynağımızla yüzleşmediğimiz için onun varlığını baskılarız ve hayatımızın bir döneminde belki sağlığımızda sorun olarak karşımıza çıkmasına izin vermekteyiz. Savaşmayı seçtiğimizde ise stres kaynağına karşı bir direnç oluşturarak onu yok etmeye çabalıyoruz. Ayrıca, stressiz bir yaşamın olmayacağını bilerek yaşamamız gerekir ve stresin bizlerin hayata tutunmasında da olumlu bir tarafı vardır. Mesela ormanda yırtıcı bir hayvanla karşılaştık ve stres seviyemiz arttı, bu durumda stresimiz bizim bu ortamdan çıkabilmemiz için bize yollar sunar ve bizi hayatta tutmaya çalışır.

Stresin sebepleri nelerdir?

* İş hayatımızda karşılaştığımız zorluklar

* İlişkilerimizdeki beklentilerimiz

* Kişisel isteklerimiz ve elde ettiklerimizin uyuşmaması

* Görevlerimizi zamanında yerine getirememek

* Başkaları tarafından beğenilme ihtiyacı hissetmek

* Kişinin kendisini başkalarıyla kıyaslaması

* Sevdiğimiz bir insanı kaybetmek

* Gelecek kaygısı

* Sınav kaygısı

* Sağlık sorunları

* Uyku düzensizlikleri

* Zamanı yönetememek

Stresli durumlarda neler yapabiliriz?

Stresle baş etme yöntemlerine baktığımızda fiziksel veya biyolojik anlamda adım atabilmenin yanı sıra psikolojik ve düşünsel anlamda da yapabileceğimiz birçok şey vardır. Her şeyden önce stres kaynağını daha iyi anlamak ve tanıyabilmek için ona uzaktan bakıp gözlemlemek bizim neyle karşı karşıya olduğumuzu anlamamızı sağlar. Alacağımız pozisyonu stres kaynağının kimliğine bakarak belirleyebiliriz.  Strese sebep olan durumun bizimle mi alakalı olduğunu yoksa çevresel faktörlerin rol aldığı dayatmalar sonucun da mı olduğu çok önemlidir.

 

1.Egzersiz/Spor yapmak: İnsanların kendilerini rahatlamış ve stres kaynaklarından uzaklaşmış hissetmesini sağlayıp stresle ortaya çıkan öfkesini, gerginliğini ya da kötü enerjisini egzersiz/spor yaparak atmasını sağlar.

2.Nefesine odaklanmak: Stres yüzünden kişi nefes alıp verişini kontrol edemeyip kendini sıktığını farketmezken stresin yarattığı heyecan yüzünden kalp atım hızının artmasıyla karşılaşır. Bu durumda; stres kaynağını düşünerek, nefes alımına odaklanmak rahatlamaya sebep olacağı gibi nefes alırken içimizden sayı saymak da stresi uzaklaştırmaya olanak sağlar.

3.Uyku düzeni oluşturmak: Uyku, beynimizin gün içerisinde karşılaştığı her bilgiye karşı oluşturduğu tepkiyi düzenlediği zaman dilimi olduğu için uykuya gerekli zamanı ayırmak enerjimizi toplamamıza, düşüncelerimizi daha sağlıklı hale getirebilmemizi sağlaması yönleriyle stresi yönetebilmeye yardımcı olacaktır.

4. Hayır diyebilmek: İlişkilerimizde hayır diyebilmek her ne kadar ilişkiyi sarsacak bir davranış gibi görünse de ilişkideki insanların birbirini tanıyabilmesi, birbirlerinin sınırlarını görebilmesi, sahip oldukları farklılıklardan dolayı birbirlerine saygı duymasını sağlayacak ve aslında ilişkiyi olgunlaştıracak hale getirmesi açısından önemlidir. Aksi takdirde, hayır diyemediğimiz ilişkilerimizde bizler sadece pasif bir birey olarak kalırız. Bu durumda bizler, kendimizi isteklerini, hislerini ve kararlarını gerçekleştiremeyen insanlar olarak atfedip stresimizin artmasına sebep olabiliriz. Hayır dediğimizde ise, paylaştığımız farklı düşüncelerin artması bizlere kendi varlığımızı ortaya koyma cesareti verecek ve stres kaynağını insanlarla paylaşarak stres olmaktan çıkarabileceğimizi gösterecek.

5.Plan yapmak ve ertelemeyi ertelemek: Yaptığımız işlerde plan yaparak ilerleyebilirsek işlerimiz gözümüzde büyümez ve onları tamamlayabilmek için gerekli zamanımız olur fakat zamanı yönetemediğimiz durumlarda ertelemek çözüm değil ve başlıca stres sebebidir. Plan yapmak da stresi azaltan bir çözüm yoludur.

6.Kabul etmek: Stres kaynağını tanıyıp, onunla savaşmayı göze aldığımız halde değiştiremediğimiz yani aslında bizim kontrolümüzde olmayan durumları farketmemiz gerekir ve onları oldukları halleriyle kabul etmek zor görünse de gerçekleştirildiği zaman insanda müthiş bir rahatlama hissi oluşturur.

 

KÜBRA AY



Benzer İçerikler