18.08.2021 Çarşamba

SINAV KAYGISI VE AKADEMİK MOTİVASYON

Sınav kaygısının oluşumunun arkasında eğitime verilen değer yatar. Çünkü sınav kaygısı olan çocukların ebeveynlerinin çoğunlukla başarı odaklı ve mükemmelliyetçi oldukları görülür. Motivasyonun akademik başarı üzerindeki etkisinin araştırılması sonucunda ortaya çıkan alt dala verilen isim, “Akademik motivasyon” dur. Sınav kaygısı arttıkça akademik motivasyonda düşüş beklenir.




SINAV KAYGISI VE AKADEMİK MOTİVASYON ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

İnsanoğlunun yaradılışından bu yana sahip olduğu en doğal duygudurumlarından biri olan “kaygı”, klasik koşullanma ile öğrenilen ve edimsel koşullanma sayesinde pekiştirilen kaçınılmaz bir deneyimdir. İçerdiği konunun çok geniş olması nedeniyle “kaygı”, birçok altbaşlığa sahiptir. Bunlardan bir tanesi “sınav kaygısı”dır.

Sınav kaygısının oluşumunun arkasında eğitime verilen değer yatar. Çünkü sınav kaygısı olan çocukların ebeveynlerinin çoğunlukla başarı odaklı ve mükemmelliyetçi oldukları görülür. Bu şekilde yetiştirilen çocukların bilinçaltlarında başarısız oldukları durumda yargılanacakları ve sevilmeyecekleri düşüncesi vardır. Bu “mükemmelliyetçi çocuklar”, kendilerinin yalnızca sınavdaki başarıları kadar değer göreceklerini düşünürler. Var olmanın çıkış noktasını akademik başarıya bağlayan bu çocuklar için başarısızlık ihtimali, beraberinde sınav kaygısını da getitir.

Motivasyon, en temel anlamıyla “itici güç”tür. Bir işi gerçekleştirmek, gerçekleştirmeye niyetlenmek için dahi bu itici güce ihtiyaç duyulur. Hedeflerin net olması ve bu hedeflerin üzerinde çalışma azmi, motivasyonu arttırır.  Motivasyonun akademik başarı üzerindeki etkisinin araştırılması sonucunda ortaya çıkan alt dala verilen isim, “Akademik motivasyon” dur. Eğitimde önemli bir yere sahip olan bu kavram, öğrenim sürecinin etkili bir şekilde gerçekleşmesine katkı sağlayan en önemli faktörlerden biri olarak karşımıza çıkar. Araştırmacılara göre “Motivasyon” kavramı büyük oranda psikososyal yapıyı bünyesinde bulundururken; “Akademik motivasyon” daha spesifik bir kavramdır. Öğrencilerin bilişsel-davranışsal performansları ve okul memnuniyetleri arasındaki ilişkiyi kapsar.

Bununla birlikte; Bilge Uzun ÖZER ve Nursel TOPKAYA’nın, “Akademik Erteleme ve Sınav Kaygısı” (2011) adlı makalesinin “Tartışma ve Öneriler” kısmında, sınav kaygısının akademik motivasyon ile ilişkisinin araştırılabileceği önerisinde bulunulmuştur. Buna dayanarak ben de araştırmamı bu ilişkisellik üzerinden yürüttüm ve test ettim. Hipotez cümlem şu şekilde ifade edilebilir: “Sınav kaygısı arttıkça akademik motivasyonda düşüş beklenir.”

 

Yöntem

Örneklem: Katılımcılar, seçkisiz yöntemle sağlanan 77 kadın (%64,2), 43 erkek (%35,8) olmak üzere toplam 120 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır.

Veri Toplama Araçları

Katılımcılardan; M. Hülya Ünal Karagüven tarafından geliştirilen (2012) 28 soruluk “Akademik Motivasyon Ölçeği” ve Dilber Polat tarafından geliştirilen (2006) 34 soruluk “Sınav Kaygısı Ölçeği”ni içeren 62 soruluk anketin doldurulması istenmiştir. Anket formunun başına cinsiyetlerarası karşılaştırma yapılabilmesi adına cinsiyet bilgisi de soru olarak eklenmiştir.

İşlem

Anket, katılımcılara online (çevrimiçi) ortamdan ulaştırılmıştır. Katılımcılardan internet üzerinden anketi çözmeleri  beklenmiştir.

 

Bulgular

Analizin ilk aşamasında sınav kaygısı ve akademik motivasyon ölçeklerinin maddelerini içeren anketi çözmeleri için örneklem grubu (N=120) oluşturulmuştur. Gruplardan,  her iki anketin (Sınav Kaygısı Anketi – Akademik Motivasyon Anketi) kendine özgü likert tipleri göz önünde bulundurularak tek bir form halinde oluşturulan anketi doldurmaları beklenmiştir. Katılımcıların sınav kaygıları (ort= 3,06 ; ss= 0,68) ve akademik motivasyonları (ort= 4,74 ; ss= 0,86) arasındaki ilişki pearson korelasyon analizi ile incelenmiş ve aralarında orta düzeyde ve pozitif yönde (r=.324 ; p<.05); anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kadınların sınav kaygıları (ort= 3,10 ; ss= 0,66) ve akademik motivasyonları (ort= 4,68 ; ss= 0,94) arasındaki ilişki pearson korelasyon analizi ile incelenmiş ve aralarında orta düzeyde ve pozitif yönde (r=.344 ; p<.05) anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Erkeklerin sınav kaygıları (ort= 2,98 ; ss= 0,71) ve akademik motivasyonları (ort= 4,86 ; ss= 0,70) arasındaki ilişki pearson korelasyon analizi ile incelenmiş ve aralarında orta düzeyde ve pozitif yönde (r=.332 ; p<.05); anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

 

Tartışma

Araştırmamızın sonuçlarına göre, sınav kaygısı ile akademik motivasyon arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmamızın örneklemi 18-25 yaş arasındaki üniversite öğrencileri ile sınırlıdır ve bu öğrencilerin hangi bölümlerde okudukları araştırma kapsamına dahil edilmemiştir. Bu durum araştırmamızın sınırlılığıdır. Bu nedenle, bundan sonraki yapılacak çalışmalarda -aynı değişkenler eğer üniversite öğrencileri ile çalışılacaksa- öğrencilerin hangi bölümlerde öğrenim gördükleri araştırma bulgularına eklenebilir. Böylece; sınav kaygısının, akademik motivasyonun ve aralarındaki ilişkinin okunulan bölüme göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenebilir.

Sebile Ecemnaz KOKAL



Benzer İçerikler