13.07.2021 Salı

PARANOİD KİŞİLİK BOZUKLUĞU

Paranoid kişilik bozukluğu, bireyin nedensiz bir şekilde diğer insanlara karşı aşırı güvensiz ve şüpheci olmasıdır. Bu kişilik bozukluğuna sahip olan bireyler, insanlara güvenmez, olaylara sürekli olarak şüpheci yaklaşır ve diğer insanların davranışlarını kendilerine karşı saldırgan bir tehdit unsuru olarak algılarlar.




PARANOİD KİŞİLİK BOZUKLUĞU (PARANOYA)

ÖZET: Paranoid kişilik bozukluğu, bireyin nedensiz bir şekilde diğer insanlara karşı aşırı güvensiz ve şüpheci olmasıdır. Bu kişilik bozukluğuna sahip olan bireyler, insanlara güvenmez, olaylara sürekli olarak şüpheci yaklaşır ve diğer insanların davranışlarını kendilerine karşı saldırgan bir tehdit unsuru olarak algılarlar. Herhangi bir sözün veya olayın altında art niyet olduğunu ve başkalarının kendilerine zarar vermek istediğini düşünürler. Bu kişilik bozukluğunun en temel özelliği güven sorunudur.

 

PARANOİD KİŞİLİK BOZUKLUĞU NEDİR?

Paranoid kişilik bozukluğu, bireyin nedensiz bir şekilde diğer insanlara karşı aşırı güvensiz ve şüpheci olmasıdır. Bu kişilik bozukluğunun en temel özelliği güven sorunudur. Paranoid kişilik bozukluğu olan bireyler, insanların tutum ve davranışlarını tehdit olarak algılama eğilimindedirler. İnsanların duygularından, düşüncelerinden ve davranışlarından sürekli şüphe duyarlar. Başkaları için oldukça normal ve zararsız olan bir davranışı bile kendilerine karşı bir tehdit unsuru olarak görebilir, kötü niyetli ve saldırganca bir davranış olarak yorumlayabilirler. İnsanların, kendilerine zarar vermek istediğini, yalan söylediklerini ve kendileri hakkında olumsuz fikirlere sahip olduğunu düşünürler. Onlara söylenen herhangi bir sözü veya yapılan davranışı olumsuz algılar, aşırı alınganlık gösterirler. Bu nedenle insanlarla sağlıklı ve yakın ilişkiler kuramazlar. Aynı zamanda eleştiriye açık değillerdir, eleştiri karşısında oldukça sert bir tutum gösterebilirler.

 

SEMPTOMLAR

1)Hiçbir sebep olmamasına rağmen insanların,  kendilerine yalan söylediklerini ve zarar vereceklerini düşünürler.

2)Partnerinden veya arkadaşlarından hiçbir gerekçe yokken şüphelenir onlara güvenmezler.

3)İnsanlara güvenmedikleri için kendilerinden bahsetmez, sırlarını ve duygularını kimseyle paylaşmazlar.

4)İnsanların, kendilerini kullandıklarını ve aşağıladıklarını düşünürler.

5)İnsanların sözlerini ve davranışlarını kendilerine karşı yapılan bir tehdit olarak algılama eğilimindedirler.

6)İnsanların yorumlarının altında gizli bir anlam ararlar.

7)Eleştiriye karşı aşırı hassasiyet gösterirler.

8)Kin tutar düşmanca duygular beslerler.

 

 

PARANOİD KİŞİLİK BOZUKLUĞUNUN NEDENLERİ

Paranoid kişilik bozukluğuna hem biyolojik hem de çevresel faktörler sebep olabilir. Bu kişilik bozukluğu genellikle çocukluk, ergenlik veya erken yetişkinlik dönemlerinde başlamaktadır. Klinik değerlendirmelere göre paranoid kişilik bozukluğu kadınlara oranla erkeklerde daha fazla görülmektedir.

Çevresel Faktörler

Temel güven duygusu bireyin erken çocukluk döneminde edindiği oldukça önemli bir kazanımdır. Eğer birey, çocukluk döneminde ihtiyacı olan sevgi, ilgi, şefkat ve güvenlik duygusundan mahrum kalırsa gelecek yaşantısında paranoid özellikler gösterecek ve çevresindeki insanlara güvenmeyecektir. Çünkü birey, insanlara güvenmemesi gerektiğini öğrenerek büyümüştür. Dolayısıyla çocukluk travmaları ve olumsuz çocukluk deneyimleri paranoid kişilik bozukluğuna sebep olmaktadır.

Biyolojik Faktörler

Araştırmalar sonucu ailesinde şizofreni görülen bireylerde paranoid kişilik bozukluğunun daha yaygın olduğu görülmüştür.

 

PARANOİD KİŞİLİK BOZUKLUĞUNUN TEDAVİSİ

Paranoid kişilik bozukluğuna sahip olan bireylerin tedavi olabilmeleri için öncelikle hasta olduklarını kabul etmeleri ve ardından tedaviyi kabul etmeleri gerekmektedir. Çünkü bu tip hastalarda en sık yaşanan sorun hasta olduklarının farkında olmamalarıdır. Kendi davranışlarının, aşırı şüpheci ve güvensiz hallerinin normal olduğunu düşünebilirler. Ancak kişi hastalığını kabul eder ve tedavi olmak isterse iyileşebilir.

Paranoid kişilik bozukluğunda en etkili tedavi yöntemi psikoterapidir. Psikoterapi sayesinde kişi bu sorunla nasıl başa çıkabileceğini ve insanlarla nasıl sağlıklı ilişkiler kurabileceğini öğrenir, paranoya hissi azalır ve kişi daha gerçekçi düşünmeye başlayacaktır.

Normal şartlarda paranoid kişilik bozukluğuna sahip bireylere ilaç tedavisi önerilmez. Birey, ancak şiddetli anksiyete bozukluğu ve depresyon semptomları gösteriyorsa ilaç tedavisi uygulanabilir.

Oya ÇATAK



Benzer İçerikler