14.12.2020 Pazartesi

PANİK ATAK NEDİR?

Aniden ortaya çıkan ve zaman zaman tekrar eden, kişiyi yoğun sıkıntı ve korku ile karşı karşıya bırakan ataklardır. Rahatsız edici fiziksel ve psikolojik belirtiler ile karakterize olan psikiyatrik bir durumdur.




PANİK ATAK NEDİR?

PANİK ATAK

Aniden ortaya çıkan ve zaman zaman tekrar eden, kişiyi yoğun sıkıntı ve korku ile karşı karşıya bırakan ataklardır. Rahatsız edici fiziksel ve psikolojik belirtiler ile karakterize olan psikiyatrik bir durumdur.

Panik atak, belli semptomların birleşmesi ve aniden başlaması ile oluşmaktadır. 10 dakika içerisinde pik noktasına ulaşır ve çoğu zaman 10-30 dakika (nadir olarak 1 saaatTanımlamasını yaparken hastalık adı altında değil atak olarak adlandırılmaktadır. Panik atak denebilmesi için, dört (4) ya da daha fazla semptom olması gerekmektedir.

BELİRTİLER

Şiddetli kalp çarpıntısı, kalp atışlarını duyumsama, kalp atışında hızlanma

Terleme, titreme

Nefes alıp vermede zorluk, yeterince hava alınamıyormuş hissi

Boğulma ve nefessiz kalma hissine eşlik eden göğüs ağrısı

Karın ağrısı, mide bulantısı

Baş dönmesi

Sıcak basar ya da kişiye bağlı olarak üşüme gerçekleşir. El ve ayak parmaklarında karıncalanma ve uyuşma hissedilir.

Panik ataklara sıklıkla eşlik eden iki spesifik psikiyatrik semptom bulunmaktadır. Bunlar; derealizasyon ve depersonalizasyon.

DEREALİZASYON  

Derealizasyon, gerçekdışılık olarak tanımlanmaktadır. Kişinin dünyanın gerçek olmadığı duygusu ve kontrolü kaybetme korkusu, delirme hatta ölüm korkusudur. Panik yaşandığı esnada olaylar bir sis perdesinin gerisinde algılanır, cisimler küçülür, her şey bulanıklaşır. Bu noktada en yakın aile üyeleriniz veya arkadaşlarınız bile size yabancı gibi görünmektedir. Genellikle bu durumu yaşayan kişiler,

DEPERSONALİZASYON

Depersonalizasyon, benliğinden ayrılmış olma hissi olarak tanımlanmaktadır. Kişinin kendini ya da kendi bedeninin bölümlerini yabancı olarak hissetmesi. Bu noktada kişi kendisini bedenin dışında olarak tanımlar ve maksimum on dakika içerisinde belirtiler en yüksek düzeye ulaşmaktadır.

PANİK ATAK NEDEN OLUR?

Genellikle ortada somut bir neden olmadan gelişmektedir fakat atakların oluşumunda rol oynayan çeşitli faktörler bulunmaktadır.  Kişinin genetik yapısı (genetik faktörler), stres, travmatik olaylar (çocukluk / atak geçekleşmeden kısa süre önce gerçekleşen), olumsuz duygulara yatkınlık, uyuşturucu madde, sigara ve alkol kullanımı, fazla kafein alımı, şekerli yiyecek ve içecekler, antidepresan ilaçlar, beyinde bulunan GABA, serotonin ve noradrenalin gibi maddelerdeki dengesizlikler, cinsel saldırıya maruz kalmak gibi faktörler panik atak geçirme riskini arttıran etkenler arasındadır. Tüm bu faktörler dışında kişinin yaşadığı psikolojik rahatsızlıklar; obsesif kompulsif kişilik bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu, agorafobi panik atak oluşumunda etken olmaktadır.

PANİK ATAKLARA KARŞI KİŞİNİN ALABİLECEĞİ ÖNLEMLER NELERDİR?

  1. Panik ataklarınızın bir zihin durumu olduğunu ve bir noktada kontrol altına alabileceğinizi idrak edin,
  2. Bu süreçlerde yalnız olmadığınızı kendinize hatırlatın ve sevdikleriniz ile daha fazla zaman geçirmeye odaklanın,
  3. Panik atak geçiren veya panik atak tanısı alan kişiler ile tanışın, bu sizin süreci tek başınıza yaşamadığınızı gösterecektir,
  4. Panik atak geçirdiğiniz yerlerden kaçmayın, kaçtığınız için o olay hafızanızdan silinmeyecek,
  5. Boş bir anınızda gözlerinizi kapatın ve kendinize güvenli alan oluşturun, ataklar esnasında bu güvenli alanı imajinasyon yolu ile oluşturarak rahatlamaya odaklanın,
  6. Nefes egzersizleri öğrenin,
  7. Düzenli spor/egzersiz yapın,
  8. Uyku düzeninize dikkat edin,
  9. Düzenli beslenme programı edinin,
  10.  Panik ataklarla ilgili olarak kitaplar okuyabilirsiniz,
  11. Pilates, yoga, meditasyon gibi sağlıklı yaşam sporlarından faydalanabilirsiniz,
  12.  Geçmiş ve geleceğe odaklanmadan, anı en iyi şekilde yaşamaya odaklanın.

PANİK ATAK SIRASINDA NE YAPMALI?

  1. Ataklar ile savaşmayın,
  2. Bulunduğunuz alandan uzaklaşmamaya çalışın,
  3. Daha önceden tasarladığınız güvenli alanı zihninizde canlandırın,
  4. Nefes egzersizlerini kullanın,
  5. Bu durum geçeceğini kendinize hatırlatın.

PANİK ATAK NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Panik atak tedavisinde bazı medikal ilaçlar (SSRI, SNRI, benzodiazepin türü) ve psikoterapi tekniği birlikte kullanılmaktadır. Kullanılan ilaçlar kişiye özel olarak reçete edilmektedir. İlaç kullanımından belli bir süre sonra kişiler kendilerini iyi hissettiğini söyleyip ilacı bırakabilmektedir fakat bu nokta da ilacın bırakılma konusu uzman kişiler tarafından belirlenmelidir. Panik atak tedavisinde, bazı hastalarda ilaç ve psikoterapi birlikte, bazılarında ise sadece psikoterapi uygulanmaktadır.

Panik atak tedavisinde en çok kullanılan yöntemlerden biri Bilişsel davranışçı terapidir. Bilişsel davranışçı terapi ile kişiler davranışsal ödevler verilerek, panik atak sırasında neler yapılabileceği ve bu durum ile nasıl başa çıkabileceği konusunda bilinçlendirilmektedir.

Sağlıklı günler dilerim..

Psikolog Yağmur ÇOLAK



Benzer İçerikler