30.09.2021 Perşembe

DEPRESYON NEDİR? DEPRESYON İLE NASIL BAŞ EDEBİLİRSİN?

Depresyon, sürekli üzüntü ve ilgi kaybına neden olan bir duygu durum bozukluğudur. Kişide haftalarca hatta aylarca devam eden huzursuzluk, mutsuzluk, isteksizlik hali, çaresizlik, ümitsizlik gibi durumları kapsayan bir ruhsal rahatsızlıktır.




DEPRESYON NEDİR?

Depresyon, sürekli üzüntü ve ilgi kaybına neden olan bir duygu durum bozukluğudur. Kişide haftalarca hatta aylarca devam eden huzursuzluk, mutsuzluk, isteksizlik hali, çaresizlik, ümitsizlik gibi durumları kapsayan bir ruhsal rahatsızlıktır.

Gündelik yaşamda hepimiz zaman zaman yorgun, mutsuz, huzursuz ve karamsar hissederiz. Bu gayet doğal bir durumdur ve depresyonda olduğunuz anlamına gelmez. Gündelik olaylar kişinin ruh halini olumsuz etkileyebilir ancak depresyondan farkı, kişinin kendisini yetersiz ve çaresiz hissetmemesidir. Gündelik olaylarda yaşadığımız olumsuz ruh hali geçicidir, kişi mutsuzken olumlu bir haber aldığında kendisini yeniden iyi hissedebilir. Ancak depresyonda, sürekli devam eden bir mutsuzluk, huzursuzluk ve karamsarlık söz konusudur. Bu nedenle gündelik hayatta yaşadığımız moral bozukluklarını ‘depresyon’ olarak tanımlamak doğru değildir.

 

DEPRESYON BELİRTİLERİ

Depresyon; bedensel, duygusal ve zihinsel belirtilerle kendisini gösterir. En belirgin özelliği yaşamdan zevk almama, karamsarlık, ümitsizlik ve mutsuzluk halidir. Bu durum kişinin hayatını olumsuz yönde etkilediği gibi günlük yaşantısını da engeller. Haftalarca hatta aylarca süren depresyon, kişiden kişiye göre farklı semptomlarda ve şiddette kendini gösterir. Depresyonun belirtileri kapsamında aşağıdaki durumları sıralayabiliriz:

1)Ümitsiz, değersiz, çaresiz, karamsar ve huzursuz hissetme

2)Gündelik aktivitelere duyulan ilginin azalması

3)Yeme bozuklukları (Aşırı yeme ya da iştahsızlık)

4)Uyku bozuklukları (Gereğinden fazla uyuma ya da uykusuzluk)

5)Kiloda belirgin artış ya da azalma

6)Önceden severek yapılan aktivitelere karşı ilginin azalması ve enerji kaybı

7)Dikkat eksikliği ve odaklanmada güçlük yaşama

8)Yoğun bir suçluluk ve pişmanlık duygusu

9)Yoğun depresif ruh hali, her şeyin boş ve anlamsız gelmesi

10)Sosyal ilişkilerden ve aktivitelerden uzaklaşma

11)Nedeni belli olmayan fiziksel ağrılar

12)Tekrarlayan ölüm ve intihar düşünceleri, intihar girişimi

 

DEPRESYON NEDENLERİ

 

Depresyon birden fazla sebepten kaynaklanır. Tek bir etkenden dolayı kaynaklandığı pek görülmez. Depresyonun neden kaynaklandığı hakkında birçok araştırma ve açıklama vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir: Psiko-sosyal faktörler, Biyolojik faktörler, Genetik faktörler, Kişilik yapısı…

PSİKO-SOSYAL FAKTÖRLER

-Çocukluk döneminde ihtiyaç duyulan sevgi ve ilgiden mahrum kalmak, ebeveynler tarafından ait olma ve güven duyma gibi duyguların karşılanmaması

-Çocukluk döneminde anne/baba ölümü, şiddete maruz kalma, istismar gibi travmaya neden olan olaylar yaşamak

-Şimdiki zamanda yaşanan kayıp, yas, ayrılık, iş-ev değişikliği, mezuniyet gibi büyük yaşamsal olaylar ya da evlilik, ilişki sorunları, hastalıklar, stresli yaşam olayları ve zorlayıcı yaşam koşulları ile mücadele etmek

BİYOLOJİK FAKTÖRLER

-Beyinde bulunan nörotransmitterlerin dengesindeki değişiklik ve düzensizlik kişinin depresyona girmesine neden olabilir. Bu nörotrasmitterlerden bazıları: Serotonin, Norepinefrin, Dopamin…

GENETİK FAKTÖRLER

-Yapılan araştırmalar sonucunda ağır depresyondan muzdarip olan kişilerin birinci derecede akrabalarının da depresyona yatkınlığı olduğu görülmüştür. Bunun nedeni ise psikolojik rahatsızlığı olan bireylerin sorunlarını ailesine de yansıtmasından kaynaklanmaktadır.

KİŞİLİK YAPISI

-Düşük benlik saygısı, aşırı karamsar olma ve çok bağımlı olma gibi kişisel özelliği olan bireyler depresyona daha yatkındır.

 

DEPRESYON İLE NASIL BAŞ EDEBİLİRSİN?

İlk olarak bilmeniz gereken şey, bu durumun kalıcı olmadığıdır. Depresyondaki bir kişinin dünyayı ve çevreyi algılaması değişir. Her şeyi olumsuz algılama eğilimindedir. Bu nedenle zor zamanlar hiç geçmeyecekmiş gibi hisseder. Oysa ki bu geçici bir süreçtir. İyileşmek, zaman ister. Depresyon ile nasıl baş edebileceğinizi öğrenip bu yöntemleri hayatınızda uyguladıktan sonra zaman içerisindeki değişiminizi siz de fark edeceksiniz.

Depresyondayken hiçbir şey yapmak istemeyebilir, hiç kimseyle görüşmek ve konuşmak istemeyebilirsiniz. Sürekli yalnız kalmak ve düşünmek isteyebilirsiniz. Zaman zaman yalnız kalmak, size iyi hissettirebilir ancak yalnız kaldığınızda daha çok düşünürsünüz, hatıralarınızı daha fazla anımsarsınız, iç sesiniz sizi olumsuz düşüncelere sürükleyebilir ve bu durum sizin daha kötü hissetmenize neden olur. Bu nedenle zor da olsa mutlaka sevdiğiniz insanlarla konuşmayı, eskiden ilgi duyduğunuz aktiviteleri yapmayı, size iyi hissettiren ortamlarda bulunmayı deneyin.

Depresyondayken kendinizi kaybolmuş gibi hissedebilirsiniz, sanki hayat sizi oradan oraya sürüklüyordur ve sizin elinizden hiçbir şey gelmez. Böyle hissetmeniz gayet doğaldır. Bu hislerle baş edebilmeniz için yapmanız gereken şey; kendinizi bırakmamak, depresyona teslim olmamaktır. Günlük rutinlerinizi (duş almak, kişisel bakım, temizlik gibi) yapmaya devam etmelisiniz. Bu rutinleri devam ettirmek sizin depresyondan çıkmanıza büyük katkı sağlayacaktır.

Klinik Psikolog Beyhan Budak’ın da dediği gibi, depresyon bir mücadele sürecidir. Çıkış biletini alabilmek için biraz mücadele etmek gerekir. Bu süreçte önemli olan kendimizi depresyona teslim etmemektir. Sabahları yataktan çıkmak bile sizin için çok zor olabilir, tüm gün uyumak istiyor olabilirsiniz. Ancak bunları yapmak size hiçbir fayda sağlamaz, aksine depresyonun sizi kontrol ettiğini gösterir. Bu nedenle süreci sevdiklerinizle, mutlu olduğunuz ortamlarda geçirmeye çalışın. Günlük rutinlerinizi aksatmayın. Belki sizin için çok zor olacak ancak vazgeçmeden sabırla devam edin. Her gün yaşadıklarınızı ve hissettiklerinizi bir kağıda yazın. İlerleyen zamanlarda, eski sayfaları okuduğunuzda hislerinizde ve yaşamınızdaki değişimi fark edeceksiniz.

 

DEPRESYON NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Depresyon, en sık görülen ve oldukça ciddi bir ruhsal rahatsızlıktır. Hafif depresyon yaşıyorsanız doğru yöntemlerle süreci daha kolay atlatabilir ya da bir psikologtan destek alabilirsiniz. Ancak ağır depresyon yaşıyorsanız ve bu durum artık hayatınızda büyük bir engel oluşturuyorsa en etkili çözüm yolu bir uzmana başvurmaktır.

Depresyonda ilaç ve psikoterapi olmak üzere 2 tedavi yöntemi uygulanır. Belirtilerin sıklığına, şiddetine ve yoğunluğuna göre uygun tedavi yöntemi belirlenir. Ağır depresyon yaşayan bazı danışanlarda ise doktorunun tanısına göre hem terapi hem de ilaç tedavisi en etkili çözüm yoludur.

İLAÇ TEDAVİSİ: Beyindeki nörotransmitterlerin seviyesindeki dengesizliğin düzelmesi için antidepresan kullanılır. Antidepresan ilaçlar, psikiyatri alanında uzmanlaşmış doktor tarafından uygun dozda verilir.

PSİKOTERAPİ: Depresyondan muzdarip olan kişiler için psikoterapi oldukça etkili bir tedavi yöntemidir. Bu yöntemlerden en sık kullanılanı ise bilişsel davranışçı terapi yöntemidir. Psikoterapide kişinin olumsuz düşünce ve davranışlarının değiştirilmesi ve düzeltilmesi amaçlanır. Kişinin tekrardan günlük aktivitelere ve sosyal yaşantısına uyum sağlaması, ilgisini geri kazanması hedeflenir. Depresyonun altında yatan travmatik yaşantılar ele alınarak bireyin bunlarla baş edebilme becerisinin geliştirilmesine yardımcı olunur.  Birey; psikoterapi sayesinde yaşadığı sorunların kaynağına iner, olumsuz düşüncelerinin davranışlarını ve hayatını nasıl etkilediğini anlar. Kişi, bu farkındalığı hayatına yansıttığında ise sosyal ilişkilerinde yaşadığı sorunlar düzelir, yaşamla ilgili gerçekçi hedefler belirler, mutluluğu ve huzuru yakalar, daha sağlıklı bir düşünce yapısına sahip olur. Hayatta karşısına çıkacak olan sorunlarla baş edebilme becerisini geliştirir.

Oya ÇATAK



Benzer İçerikler