02.08.2021 Pazartesi

BORDERLİNE KİŞİLİK BOZUKLUĞU

Borderline kişilik bozukluğu, kişinin çevresini algılama biçiminde, duygu ve düşüncelerinde, insanlarla olan ilişkilerinde probleme yol açan psikiyatrik bir rahatsızlıktır.Bu rahatsızlığa sahip olan bireyin ruh halinde, duygu durumunda ve insanlarla olan ilişkilerinde dengesizlik görülür. Duyguları uç noktalarda yaşama ve abartılı davranışlarda bulunma borderline kişilik bozukluğunda görülen başlıca özelliklerdir.




BORDERLİNE KİŞİLİK BOZUKLUĞU

Borderline kişilik bozukluğu, kişinin çevresini algılama biçiminde, duygu ve düşüncelerinde, insanlarla olan ilişkilerinde probleme yol açan psikiyatrik bir rahatsızlıktır. Borderline’ın kelime anlamı ‘sınırda, belirsiz’ olarak ifade edilir. Bu nedenle Sınırda kişilik bozukluğu da denir. Borderline kişilik bozukluğu genellikle ergenlik ve genç yetişkinlik döneminde başlar.

Bu rahatsızlığa sahip olan bireyin ruh halinde, duygu durumunda ve insanlarla olan ilişkilerinde dengesizlik görülür. Duyguları uç noktalarda yaşama ve abartılı davranışlarda bulunma borderline kişilik bozukluğunda görülen başlıca özelliklerdir. Birisini abartılı derecede çok sevip ertesi gün ondan nefret edebilir, birisiyle birden aşırı yakın olup daha sonra bir anda ondan uzaklaşıp iletişimini kesebilir. Onlar için olaylar ya hep ya hiç, siyah beyaz gibidir. Bundan dolayı da insanlarla sağlıklı ilişkiler kuramazlar.

Borderline kişilik bozukluğu olan kişilerde genellikle depresyon ve anksiyete de mevcuttur.  Eğer kişi tedavi edilmezse bu rahatsızlık nedeniyle eğitimine ya da işine devam edemeyebilir, sağlıklı ilişkiler kuramadığından dolayı insanlarla sıklıkla problem yaşayabilir, kendine ya da başkalarına zarar verebilir, sonunu düşünmeden aşırıya kaçan davranışlar sergileyebilir ve dolayısıyla ciddi sorunlarla karşı karşıya kalabilir.

 

BORDERLİNE KİŞİLİK BOZUKLUĞU BELİRTİLERİ

Borderline kişilik bozukluğunun birçok farklı belirtisi vardır. Borderline kişilik bozukluğu tanısının konulması için kişide en az 5 belirtinin mevcut olması ve bu semptomların uzun süredir görülüyor olması gerekir. Belirtilerin ortaya çıkma sıklığı, süresi ve şekli kişiden kişiye göre değişir.

1)TUTARSIZ İLİŞKİLER

Yoğun ama fırtınalı, istikrarsız ilişkiler kurarlar. İlişkilerini uç noktalarda yaşarlar. Ya çok severler ya da nefret ederler. Bugün aşırı yakın gördükleri kişiden ertesi gün yersiz bir şekilde uzaklaşabilir, onu düşman olarak görebilirler. İlişkileri ya mükemmeldir ya da berbattır, herhangi bir orta yol bulmaz. Bu nedenle ilişkileri genellikle kısa ömürlüdür.

2)TERK EDİLME KORKUSU

Terk edilmekten ve yalnızlıktan çok korkarlar. Terk edilmekten kaçınmak için çılgınca çaba gösterirler. Bu yüzden partnerleri ile bağımlı ilişki kurma eğilimleri vardır. Örneğin kişi partneri eve biraz geç kalmışsa ya da telefonlarını açmıyorsa hemen şüphe duyar, partnerinin onu aldattığını ya da terk ettiğini düşünebilir.

3)DENGESİZ VEYA BOZULMUŞ BENLİK DUYGUSU

Bazen kendilerini çok sevip bazen nefret ederler. Hayatta ne yapmak ve kimlerle beraber olmak istediklerine karar veremezler. Yoğun bir şekilde kimlik karmaşası yaşarlar. Dolayısıyla sık sık iş, arkadaş, partner, okul değiştirebilirler.

4)DÜRTÜSEL DAVRANIŞLAR

Bu kişilerin kendilerine ya da başkalarına zarar verme eğilimi vardır. Özellikle üzüldükleri zamanlarda aşırı alkol veya uyuşturucu kullanımı, dürtüsel saldırganlık, kendine zarar verme hatta intihar etme girişimi gibi davranışlarda bulunabilirler.

5)ANİ DUYGUDURUM DEĞİŞİMLERİ

Dengesiz ruh halleri borderline kişilik bozukluğunun en belirgin semptomlarından biridir. Bu kişiler çok mutluyken aniden mutsuz olabilir. Saatler içinde değişen sürelerde birbirini izleyen öfke, üzüntü, neşe, kaygı, sevinç halleri ve bu tip dalgalanmalar sık görülür.

6)KRONİK BOŞLUK HİSSİ

Borderline kişilik bozukluğu olan kişiler sürekli boşlukta ya da eksik hissederler. Hissettikleri bu eksikliği genellikle mantıklı olmayan çözümlerle doldurmaya çalışırlar. (Aşırı alkol ya da uyuşturucu kullanımı gibi) Ancak bunlar kısa sürede çözüm sunsa da uzun süreli bir etkileri yoktur.

7)YOĞUN ÖFKE VE KAYGI NÖBETLERİ

Borderline kişilik bozukluğu olan kişilerde yoğun öfke nöbetleri görülür. Öfke kontrol problemi yaşarlar. Bu bazen saatlerce bazen günlerce sürebilir. Böyle durumlarda kişi kendisine ya da çevresindekilere zarar verebilir.

8)ŞÜPHECİ VEYA GERÇEKLİKTEN UZAK HİSSETMEK

Başkaları hakkında yersiz şüpheler duyar ve güven problemi yaşarlar. Paranoya belirtileri gösterirler.

 

BORDERLİNE KİŞİLİK BOZUKLUĞU NEDEN OLUR?

Borderline kişilik bozukluğu genetik faktörlerden kaynaklanabilir. Araştırmalar sonucunda birinci dereceden yakınında borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin bu hastalığa sahip olma riski yaklaşık 5 kat daha fazladır.

Çevresel ve sosyal faktörler de bu kişilik bozukluğuna neden olmaktadır. Çocukluk döneminde taciz veya terk edilme gibi travma yaratan olaylara maruz kalan bireylerde borderline kişilik bozukluğu oluşabilir.

 

BORDERLİNE KİŞİLİK BOZUKLUĞU TANISI VE TEDAVİSİ

Borderline kişilik bozukluğunun tanısı, doktor ile danışanın yapacağı görüşmeler ve danışanın dolduracağı bazı testler sonucu yapılan psikolojik değerlendirmeler ile konulur.

Borderline kişilik bozukluğunun tedavisi, kişinin yaşam kalitesinin artması ve görülen semptomların kontrol altına alınması için yapılır. Psikoterapi, borderline kişilik bozukluğunun temel tedavi yöntemidir. Terapide kişiye; dürtülerini kontrol etme, kişinin durumunun farkında olarak ilişkilerini geliştirme, hastalık hakkında bilgi sahibi olma gibi konularda yardımcı olunur. Kısacası kişinin yaşamını normal bir şekilde devam ettirebilecek işlevselliği geri kazanması amaçlanır.

Borderline kişilik bozukluğunda genellikle ilaç tedavisi yapılmaz ancak gerekli olduğu durumlarda doktor kontrolüyle antidepresan kullanılabilir. Antidepresan ilaçlar ve duygudurum düzenleyiciler, depresif ruh hali ve düşüncede çarpıklıklar için yardımcı olmaktadır.

Oya ÇATAK



Benzer İçerikler