10.12.2020 Perşembe

ANKSİYETE NEDİR?

Anksiyete nedir? Belirtileri, başa çıkma yöntemleri ve tedavi yolları nelerdir?




ANKSİYETE NEDİR?

Anksiyete; Diğer bir adı ile kaygı bozukluğudur. Kişinin süreğen bir şekilde, bir durum hakkında endişe ve kaygılarına anksiyete denmektedir. Günlük yaşantılarımızda anksiyete (kaygı) kavramı ile sık sık karşılaşmaktayız. İş, aile, okul, ilişkiler ve daha bir çok alanda kaygı ile karşı karşıya kaldığımız bir çok olay yaşamamız muhtemeldir. Yaşanılan olumsuz olaylar karşısında duyulan  endişe kaçınılmaz bir durumdur. Anksiyete kavramını duyduğumuz zaman dikkat etmemiz gereken en önemli nokta; olaylar karşısında aşırılık olmasıdır. Kişinin hayat kalitesini düşüren, yorucu ve yoğun bir süreç olarak değerlendirilebilir.

Anksiyete bozukları kendi içerisinde çeşitlilik göstermektedir. Bunlar; sosyal anksiyete bozukluğu, ayrılık anksiyetesi, spesifik fobiler, genelleştirilmiş anksiyete, yaygın anksiyete, panik atak. Bu nokta birden fazla anksiyete bozukluğuna maruz kalmanız ihtimalleri göz önünde bulundurulmalıdır.

BELİRTİLERİ NELERDİR?

  • Gergin, sinirli, huzursuz, panik halinde hissetmek
  • Özgüvensiz ve değersiz olduğuna inanmak,
  • Nefes darlığı, ağız kuruluğu yaşamak,
  • Nefes alışının hızlanması,
  • Kendini zayıf ve güçsüz hissetme
  • Aklından kovamadığı kötü bir şey olacakmış hissi,
  • Kalp atış hızının artması,
  • El ve ayaklarda titreme,
  • Çabuk yorulma,
  • Anlık ve sürekli gelebilen ağlama isteği,
  • Toplum içinde konuşma, yemek yeme gibi faaliyetlere girişememe,
  • Aşırı terleme hali,
  • Konsantrasyonda güçlük,
  • Sindirim sistemi sorunları (mide ağrıları, kusma, hazımsızlık),
  • Uyku problemleri,
  • Kaygılanacağını/Kaygılandığı ortamlardan kaçınma,

ANKSİYETE İLE BAŞA ÇIKMA YÖNTEMLERİ NELERDİR?

Sadece psikoterapi, ilaç müdahaleleri ile yetinmek istemeyenler için ve aynı zamanda terapilerde sizlere öğretilen anksiyete ile başa çıkma yöntemleri bulunur. Bu yöntemler ile sürecin hafifletilmesi amaçlanmaktadır.

 

  • Nefes Egzersizleri: Doğru nefes alma teknikleri ile kişinin anksiyete durumunun artması esnasında, sakinleşme konusunda yardımcı olması beklenir. Nefes egzersizlerini öğrenerek sakinleşmeyi ve yeniden odaklanma gerçekleştirilmektedir.
  • Güvenli Alan Oluşturma: Anksiyete krizleri ile karşı karşıya kalan kişinin güvenli bir alana ihtiyacı vardır. Bu nokta da bahsedilen güvenli alan, evi, eşinin yanı, park, bahçe belki de hiçbir görmediği hayallerinde olan bir yer olabilir. Kriz anında gözünü kapatıp kişinin ‘’güvenli alanı’’ hayal etmesi süreci hafifleten etkenlerdendir.
  • 3-3-3 Kuralını Uygulama: Anksiyete krizlerinin başladığını hissettiği anda kişi, 3-3-3 kuralını uygulayarak sakinleşebilmektedir.

  -Etrafınızdaki üç şeyin ismini söyleyin,

  -Duyduğunuz üç sesi söyleyin,

  -Vücudunuzun üç bölümünü; parmaklarınızı, bileklerinizi ve kolunuzu oynatın.

  • Kaygı Randevusu Oluşturma: Kaygılarınızın her birini bir kağıda not edin ve bunları tek tek düşünmek için kendinizde bir zaman dilimi belirleyin. Bu belirlenen ve üzerine düşünülen kaygılar ile tüm gün aynı korku/kaygıları yaşamak yerine günün sizin belirlediğiniz zaman diliminde bunun için ayırma gerçekleştirebilirsiniz.
  • Kendinizi Meşgul Etme / Zihin Oyalama: Anksiyete krizlerinizin gelmek üzere olduğunuzu bedensel faaliyetleriniz ile anlamanız mümkündür, bu durumda kişi kendisine meşgul olabileceği başka uğraşlar oluşturmaya çalışmalıdır. Kitap okumak, yürüyüş yapmak, film izlemek, müzik dinlemek gibi faaliyetler kaygılı düşünce halinden uzaklaşmanızı ve kontrolü tekrar kişinin eline almasını sağlamaya yardımcı olmaktadır.
  • Sigara / Alkol / Şeker Tüketimi: Sigara, alkol ve şeker tüketimi anksiyeteyi tetikleyen unsurlardandır. Sadece krizlerin geldiği zaman dilimi ile sınırlandırılmamalı, gündelik yaşantıda tüketimi sınırlandırılmalıdır. Sağlıklı beslenme ve bol su tüketimi ile ansksiyete ile başa çıkma yolunda bir adım daha atabilmek mümkün.

TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?

Anksiyete tedavisinde kullanılan bir çok yöntem mevcuttur. Tedaviler ile amaçlanan, belirtileri azaltmak ve rahatsızlığı yönetmektir. En yaygın olan iki tedavi yöntemi olarak; psikoterapi ve ilaç tedavisi’dir. Tedavi şekillerinin kişiden kişiye değişiklik göstermesi muhtemeldir.

Psikoterapi: Uzun bir zaman dilimini kapsayan tedavi yöntemidir. Danışanın anksiyetesinin yoğunluğu, anksiyeteye eşlik eden ek bir tanı olup olmadığı, hangi davranış biçimlerinin aktif olduğu gibi sorulara bağlı olarak kullanılacak olan yöntem belirlenir. Psikoterapi ile hedeflenen amaç; danışanın duygularını yeniden yapılandırmak ve kendi başına yönetebileceği bir aşamaya gelmesidir.

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Kısa bir zaman dilimini kapsayan tedavi yöntemidir. Bilişsel Davranışçı Terapi’nin çalışma şekline bakıldığında, danışanın olumsuz otomatik düşünceleri yerine olumlu alternatif düşünceleri koymak vardır. Bu terapi şekli ile anksiyete bozukluğu tanısı almış kişilerin anksiyeteye sebep olan düşüncelerinin, değiştirilmesi ve duygu yönetimi becerilerinin kazanımı hedeflenmektedir.

İlaç Tedavisi: İlaç tedavisi noktasında süreç içerisinde ise antidepresanlar, davranış düzenleyiciler ve kriz anında oluşan kalp sorunlarına yönelik olan kalp ritmini düzenlemek için beta blokerlar kullanılmaktadır.

  ^ Yukarıda belirtilmiş olan ilaç tedavileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilmektedir ^

EMDR: Uzun süreli tedaviler kısmında yer almaktadır. İzole olmuş anıların işlenmesini sağlayan fizyolojik temelli bir terapi şekli olarak bilinmektedir. Kişinin, olumsuz duygu, düşünce, davranış ve kişilik özelliklerinin arkasında uyum ve işlev bozucu izole anılar bulunur. Olumsuz inançları, olumsuz duygusal tepkileri ve olumsuz somatik tepkileri problemin kendisi değil, semptomları, bugünkü dışavurumlarıdır. Bu olumsuz inanç ve duygulara yol açan işlenmemiş anılar şimdiki zamandaki olaylar tarafından tetiklenir. EMDR ile amaçlanan, izole olmuş anıları işleyerek gündelik yaşantıda ki sorun olarak nitelendirilen durumları ortadan kaldırmaktadır.

Kaygılarınızdan uzak, sağlıklı günler dilerim..

Psikolog Yağmur ÇOLAK



Benzer İçerikler